ODPOWIEDZI W KONKURSIE JĘZYKOWYM 2005

W języku angielskim słowo "Polska" brzmi Poland, po francusku - Pologne, po łotwesku - Polija. Istnieją jednak języki w Europie, które nazwę naszego kraju tworzą w inny sposób - nie ma w nich rdzenia "pol".
Podaj te nazwy w brzmieniu oryginalnym i języki, w których występują.

Odpowiedź:
Lenkija (litewski), Lengyelország (węgierski), Lehistan (turecki).

Ortografia jest prawdziwą zmorą nie tylko uczniów. Duża część dorosłych zastanawia się kiedy należy napisać "u" a kiedy "ó", kiedy piszemy "dż" a kiedy "drz"?
Nasze kłopoty są jednak znikome przy męczarniach dzieci greckich, które muszą wiedzieć, w jaki sposób w danym słowie zapisać głoskę "i".
Podaj na ile* sposobów w języku greckim można zapisać głoskę i (za tę część zadania jest 1 punkt) oraz przedstaw wszystkie te sposoby, np w formie opisowej: omega+epsilon, alfa+eta** itp. (1-4 punktów).


Odpowiedź:
6 sposobów: pojedyncze znaki: eta, jota, ypsilon oraz połączenia: epsilon+jota, omikron+jota, ypsilon+jota

Ponad tysiąc lat temu Święci Cyryl i Metody zwalczali "trójjęzyczną herezję".
Na czym ona polegała i jakich języków dotyczyła?

Odpowiedź:
Herezją trójjęzyczną (lub "herezją Piłata") określano pogląd, iż ewangelizacja może być prowadzona jedynie w językach, w których Piłat umieścił napis na krzyżu, na którym ukrzyżowano Jezusa. Dotyczyła zatem języków: greckiego, hebrajskiego i łacińskiego.

W języku gruzińskim możliwe są w obrębie jednego słowa trudne do wymówienia dla Europejczyka zbitki spółgłosek, np. "vhsdzgvnob". Jednakże i w bliższych nam językach istnieją całe słowa a nawet zdania o podobnej konstrukcji, np. czeskie "Strč prst skrz krk".
Podaj poprawne słowo w języku polskim, które będzie zawierało możliwie najdłuższy ciąg spółgłosek.


Odpowiedź:
Punkty przyznawano w zależności od długości ciągu spółgłosek w zaproponowanym poprawnym słowie, np za słowo ŹDŹBŁO - 4 pkt, BEZWZGLĘDNY - 5 pkt.

Podaj nazwy systemów pisma (tj. alfabetów, sylabariuszy i zestawów ideogramów) wykorzystywanych obecnie do zapisywania języka japońskiego.

Odpowiedź:
Kanji, katakana, hiragana, romaji.

W roku 2002 część państw Unii Europejskiej wprowadziło wspólną walutę. W większości języków wspólna także jest jej nazwa - euro. We wszystkich poza jednym.

Podaj nazwę europejskiej jednostki monetarnej, która całkowicie różni się od nazw używanych w pozostałych językach.

Odpowiedź:
Nazwa na greckim eurocenie: "lepta".

Podaj gdzie poza Holandią używany jest język niderlandzki lub jego odmiany.

Odpowiedź:
Belgia, Indonezja, Surinam, Antyle Holenderskie, RPA.

W tym filmie z roku 1940 Charlie Chaplin gra podwójną rolę - Hitlera i żydowskiego fryzjera w getcie.



Jaki jest tytuł tego filmu (1 punkt); w jakim języku Charlie jako Hitler wygłaszał przemówienia (2 punkty); w jakim języku są wszystkie napisy (szyldy, nazwy ulic, plakaty) w getcie żydowskim (2 punkty)?

Odpowiedź:
tytuł "Dyktator" (ang. "The Great Dictator"), przemówienia w improwizowanym języku ("tomańskim"), napisy w jezyku esperanto.

Wszystkie języki używane w Europie zapisywane są pismem o kierunku od lewej do prawej. W Azji spotyka się pisma o kierunku od prawej do lewej (np. hebrajski, arabski) lub o układzie pionowym (np. mongolski, chiński).
Istnieje jeszcze jeden inny kierunek pisma. Jaka jest jego nazwa i do zapisu jakiego języka w Europie służył?

Odpowiedź:
Bustrofedon - kierunek naprzemienny, tekst pisany był na przemian od prawej do lewej i od lewej do prawej. Pisano tak w m. in. języku greckim.

Na mapie przedstawiono przybliżony obszar, na którym 2500 lat temu funkcjonowały języki pewnej grupy z rodziny języków indoeuropejskich. W czasach współczesnych ta grupa języków uległa dużemu ograniczeniu. W postaci okręgu oznaczono powierzchnię, na jakiej obecnie używa się języków tej grupy (przykładowo ukazano wielkość tego obszaru na tle konturów Hiszpanii, języki te w Hiszpanii nie są używane).


O jaką grupę językową chodzi? Podaj nazwy używanych do dzisiaj w Europie języków tej grupy.

Odpowiedź:
Języki celtyckie, do których obecnei należą: irlandzki, walijski, szkocki i bretoński.

W Ameryce Południowej językami państwowymi są przede wszystkim hiszpański i portugalski. W kilku krajach jednak zachowały się języki indian sprzed najazdu Europejczyków.
Podaj nazwy języków indiańskich, które do dziś funkcjonują jako języki oficjalne, wymień kraje, w których są one używane.

Odpowiedź:
Ajmara (Peru, Boliwia), guarani (Paragwaj), kechua (Peru, Boliwia).

"Pewnego dnia, zaledwie zabraliśmy sie do roboty X powiedział do Y:
- Petruska saldo bumbum.
A Y odpowiedział:
- Kolifink, kolifink.
A X:
- Mojsi dojsi filibom ararat.
Zapytałyśmy ich co to ma znaczyć."

Jakiej narodowości są X i Y? Co jest cechą charakterystyczną zacytowanego powyżej języka?


Odpowiedź:
X i Y są Szwedami (postaci z książki "Dzieci z Bulerbyn"), ich język charakteryzuje się tym, że rozumieją go jedynie chłopcy - dla dziewczynek jest za trudny.

Ponad tysiąc lat temu duża grupa arystokracji i szlachty z pewnego kraju uciekła przed feudalnymi zapędami swojego króla. Osiedlili się na wyspie dając początek nowemu państwu i narodowi. Ich język w niemal niezmienionej postaci przetrwał dziesięć wieków.
O jaki naród i język chodzi? Przed jakim władcą uciekali protoplaści tego narodu?

Odpowiedź:
Język i naród islandzki, król: Harald Pięknowłosy.

W kilku krajach w Europie obowiązuje więcej niż jeden standard języka narodowego. Nie chodzi o dwa różne języki urzędowe w jednym kraju (jak np. w Belgii - flamandzki i francuski) lecz o dwie różniące się, oficjalnie uznane wersje jednego języka.
O jakie języki i kraje chodzi?

Odpowiedź:
Norweski, albański. W języku białoruskim istnieją dwa standardy ortografii.

W jakich językach w Europie oprócz polskiego istnieją samogłoski nosowe (np. ą, ę)?

Odpowiedź:
Francuski, portugalski, albański. W języku litewskim pozostały litery podobne do polskich samogłosek nosowych, jednakże wymowę nosową utraciły koło XIII wieku.